Tapmacalar
Müəllif: Gülzar İbrahimova

Tapmaca məndən, açması səndən

Müəllif: Gülzar İbrahimova

 

- Salam, İlqar!

- Salam Nigar!

- Gəl tapmacalar qoşaq,

Tapmacanın cavabını

Bir-birimizdən soruşaq!

- Nədən olsun tapmacamız?

- Həm meyvə, həm tərəvəzdən,

Həm də başqa bitkilərdən .

- Gəl başlayaq!

- Gəl başlayaq!

 

***

 

 - Mənə deyərsənmi Nigar,

Meyvələrdən hansıdır,

Hər fəsildə tapılar

Qırmızıyanaq olar?

Yetişəndə saralar,

Bəzən də yaşıl qalar.

Meyvələrin şahıdır

Ağızların dadıdır…

 

***

 

- Deyən kimi mən bildim,

Almadır sən dediyin.

Hər fəsildə tapılar

Qırmızıyanaq olar,

O bəzi vaxt saralar,

Bəzən də yaşıl qalar.

Meyvələrin şahıdır,

Ağızların dadıdır!

 

***

 

-Qulaq as mənə İlqar

Tapmacamı kim tapar?

O nədir tərsə bitir?

Meyvəsini xəlvətcə

Torpaq altda gizlədir.

Sirrini bizdən başqa

Bir də dovşanlar bilir.

 

***

 

- O kökdür, tərsə bitir,

Meyvəsini xəlvətcə

Torpaq altda gizlədir.

Sirrini bizdən başqa

Bir də dovşanlar bilir.

 

***

 

- İndi sən söylə mənə

O nədir ki, əyninə

Çoxlu paltar geyinir?

Soyuq dəyməsin deyə,

Qalın şala bürünür?

 

***

 

- Nə var bunu bilməyə

O kələmdir, əyninə

Çoxlu paltar geyinir.

Soyuq dəyməsin deyə,

Qalın şala bürünür.

 

***

 

-O nədir soyundursan

Hirslənər, acıqlanar

Hikkəsindən hamının

Gözlərini yaşardar

Acısıyla hamını

Zülüm-zülüm ağladar.

 

***

 

- O soğandır acıqdan

Paltarını çıxarar.

Acılığı hamının

Gözlərini yaşardar.

Hələ bu azmış kimi,

Hamını da ağladar.

 

***

 

- O nədir yaşıl olar

Adına göy deyərlər?

Sanki kim isə onun

Adını çaşbaş salıb.

Rəngləri tanımayıb,

Onu göy adlandırıb?

Yığmaq isətəsən ondan

Bağçaya girməlisən

Dəstə düzəltməlisən

Əgər almaq istəsən,

Bazara dönməlisən.

 

***

 

-Dediyin göyərtidir,

Həmişə yaşıl olar.

Hər fəsildə tapılar,

Bazarlarda satılar.

Bilmirəm, niyə ona

Göy-göyərti deyirlər?

 

Axı o, yaşıl olar,

Dəstə ilə bağlanar.

Yəqin, kimsə də onun

Adını çaşbaş salıb.

Rəngləri tanımayıb,

Onu göy adlandırıb.

 

***

 

- O hansı meyvədir ki,

Sevər bütün uşaqlar?

Yeyən üzün turşudar,

Yeməyən məyus olar.

Nə dinər, nə danışar,

Qaşqabağın sallayar?

 

***

 

- O alçadır, turş olar,

Yeyər bütün uşaqlar.

Yeyən üzün turşudar.

Yeməyən məyus olar,

Küsər, üzün turşudar!

Qaşqabağın sallayar.

 

***

 

- Bir yumru topum var

Gizlənər sandığında.

Yalnız çəkiclə çıxar

Öz isti otağından.

 

***

 

Fındıqdır ki, gizlənər

Qəhvəyi sandığında

Yalnız sındırsan çıxar

Öz rahat yuvasından

 

***

 

- Günəşlə birgə oyanar

Günəş rəngində donu var.

Gözəlliyi şəfəq saçar.

Yuxudan oyanan kimi

Günəş ilə salamlaşar.

Bütün günü Günəşlə

Üzbəüzə dayanar.

Gün batan kimi onun

Sarı rəngi saralar.

Peşman-peşman durub

Sakitcə yerə baxar?

 

***

 

- Günəbaxan duran tək

Başın göyə qaldırar.

Günəşlə bir oyanar,

Günəşlə salamlaşar

Günəş göydən enəndə

Nədənsə qəmgin olar.

 

***

 

- Mən bir sarışın qızam

Gözəllik ulduzuyam.

Saçlarımı dararam,

Naz ilə nazlanaram

Yaşıl rəngli donum var.

Çiynimdə yaylığım var.

Yüz bir dişim var qızıldan

Mən ki gözələm hamıdan?

 

***

 

-Qarğıdalıdır, sən deyən

Saçlarını yuyub sərən

Yaşıl rəngli paltarı var

Ağzında çoxlu dişi var

 

***

 

Meyvələrin var sarayı!

İnanmırsan?

Onların da var padşahı!

İnanmasan, bir az düşün,

Tapacaqsan!

Meyvələrdən hansıdır ki,

Gözəlliyi göz yandırar

Ya şirin, ya da turş olar

Qırmızı geyər, taxtda oturar

Başına şah tacı qoyar?

Öz gizlin xəzinəsində

Çoxlu-çoxlu daş-qaş saxlar?

 

***

 

Nar başında tac olar

Şahın tacına oxşar

Qırmızıdan donu var

Ya şirin, ya turş olar

Qırmızı geyər, taxtda oturar

Böl, içində görərsən

Nə qədər dənəsi var!

 

***

 

-Meşədə bitər

Bağa gəlməz

Yağışda görünər

Quruda bitməz

Başında papağı var

Tək bircə ayağı var

 

***

 

-Göbələkdir, yağış xoşlar

Papağı rəngarəng olar

Tək bircə ayağı var

Bağda yox, meşədə yaşar

 

***

 

-Getdim bağçada bayrama

Maraqla baxdım hər yana.

 

Göydən şarlar asılmışdı -

Qara, yaşıl, bir də sarı.

De görüm, bu hansı şardı

Baxanda ağzım sulandı?

Şənliyin sonuna qədər

Şarlar yeyildi, qalmadı?

 

***

 

- Bağça dedin, çaşdım-qaldım,

Amma yenə yanılmadım.

Dediyin üzümdür, tapdım,

Sən onu şara oxşatdın.

Üzüm meynədən asılar,

Qara, yaşıl, sarı olar.

Yetişməsə, tumturş dadar,

Yetişəndə şirin olar.

 

***

 

Nadir gizlin yaşar,

Kələm, köklə dost olar

Torpaq altında qalar,

Yerin altında yaşar

Özü qırmızıdır

Nəyə dəysə qızardır

Kəssən əlin qanayır

Yesən qanın çoxalır

 

***

 

Çuğundurdur sən deyən

Ondan borş bişirərlər

Salata da tökərlər

Ləzzət ilə yeyilər

O cana qan gətirər

 

***

 

Sübh tezdən ayağa qalxdım

Meyvələrlə salamlaşdım

Bir meyvəni tanımadım

Həm rəngi sapsarı idi

Üzünü tük basmış idı

Elə bil qocalmış idı

Hansı meyvədir dediyim

Tükünü silib yediyim?

 

***

 

Heyvadır, ki, dadlı olar

Dadı ağıza yayılar

Amma bir eyibi var ki,

Tükü ağızı dalayar

Gərəkdir silib yeyəsən

Tükünü təmizləyəsən

 

***

 

Nə bitkidir kim deyər?

Gözəlliyi göz deşər

Bataqlıqda yetişər

Zəhmətsevər adamlar

Ondan həm çəpər hörər

Həm də zənbil düzəldər

 

***

 

Qamışdır sənin dediyin

Tapmaca üçün seçdiyin

Bataqlıqda düm-düz bitər

Ondan həm zənbil hörülər

Həm də çəpər düzəldilər

Bataqlıqda bitsə belə

Gözəlliyi gözə gələr

Şan-şöhrəti düşər dilə

 

***

 

Getdim bağçaya baxmağa

Alma, heyva, nar yığmağa

Ayağımı ot daladı

Gözlərimdən bir od çıxdı

Çıxartdım atam kənara

Bu dəfə də o başladı

Əllərimi dalamağa

Sonra öyrəndim ki ondan

Qutab bişirib yeyirlər

Həm də dərman düzəldirlər

Gicitkandır sən deyən

Səni yandırıb tökən

Onu dovğaya tökürlər

Ondan qutab bişirirlər

Hətta ağır xəstələrə

Ondan dərman düzəldirlər

 

***

 

Tarlaya toxum səpdilər

Vaxtı çatanda dərdilər

Nə yedilər, nə içdilər

Yaxşıca tərifləyərək

«Çox gərəklidir» dedilər

Həm ondan parça toxunar

Həm də aptekdə satılar

Ağ buluda bənzəri var

Elə bil qardaşıdı qar

Tapsana nədir dediyim?

Bolluca təriflədiyim.

Pambıqdır sənin dediyin

Bolluca təriflədiyin

 

***

 

Pambıq tarlada yetişər

Vaxtı çatanda dərilər

Həkimlər pambıq işlədər

Pambıqdan çox xeyir gələr

Pambıqdan parça toxunar

Həm də aptekdə satılar

 

***

 

- Hansı bitki dadsız dadar,

Ondan təam hazırlanar,

Yığılan tək qurudular,

Sonra da göyə sovrular?

Pirdə bitməz, pirə getməz,

Amma müqəddəs sayılar.

Tarixi tarixdən qalar

Hər bir dükanda satılar,

Hər gün süfrəyə qoyular?

 

***

 

- Bunu çox asandır bilmək,

Bircə lazımdır düşünmək

Hər gün süfrəmizdə olan

Özü müqəddəs sayılan

Çörəkdir, əlbəttə, çörək!

Buğdadan un hazırlanar,

Sonra da xəmir yoğrular.

Xəmir təndirə yapılar

Çörək belə hazırlanar.

Buğdadır müqəddəs bitki!

Bunu bilməyə nə var ki?

 

***

 

- Topa bənzər otaqda

İki əkiz qardaşlar

Üzbəüz oturublar.

Küsülüdülər deyə,

Düz, evin ortasından

Böyük pərdə asıblar?

Saytın materiallarından istifadə edərkən Sehrli Dünya uşaq jurnalı saytına istinad etməyinizi xahiş edirik.

Site by Javid Sultanov Studio